Bếp củi nhà ngoại và hương vị mùa hè năm cũ

Hơi thở của tháng Năm và tiếng ve gọi nắng

Tháng Năm về, mang theo cái nắng giòn tan trải dài trên những luống khoai lang trước ngõ và cả tiếng ve sầu kêu râm ran nhức nhối trên vòm cây xoan già trước sân nhà ngoại. Đối với tôi, đứa trẻ lớn lên bằng những mùa hè gửi nhờ tuổi thơ ở vùng quê nghèo, âm thanh ấy không hề ồn ã. Đó là bản giao hưởng của ký ức, là tiếng hiệu lệnh báo hiệu một kỳ nghỉ dài hơi với những buổi trưa trốn ngủ đi thả diều, bắt dế.Căn nhà cấp bốn với mái ngói rêu phong, hàng râm bụt đỏ rực rỡ dưới nắng hè và bóng dáng ngoại còng lưng bên hiên nhà là những bức tranh không bao giờ phai mờ trong tâm trí tôi. Mỗi lần nghe tiếng ve kêu, sống lưng tôi hình như lại chạm vào cái oi ả của những buổi trưa hè miền Trung gió Lào cát trắng, nơi có tình yêu thương bao la và sự dung dị của ngoại chở che cả một trời dại khờ.

Cánh diều giấy báo và khoảng trời tuổi thơ no gió

Buổi chiều quê thường bắt đầu bằng những cơn gió nồm lồng lộng thổi từ ngoài đồng mía thổi vào. Đó là thời điểm bọn trẻ tụ tập ở bãi đất trống sau làng. Những con diều làm bằng giấy tập học sinh, dán keo hồ gạo, khung treót vót chẻ từ chiếc rổ cũ, cứ thế bay lên bầu trời cao vút.Tôi nhớ như in cảm giác tay cầm chặt cuộn chỉ bằng ống bơ sữa bò, hồi hộp nhìn con diều giấy báo rách một góc cứ chao lượn theo từng luồng gió. Tiếng sáo diều vi vu vi vút trên cao như gửi gắm cả những ước mơ ngây ngô của đứa trẻ thành phố về một thế giới rộng lớn ngoài kia. Có những chiều diều vướng vào ngọn tre, mồ hôi nhễ nhại, chân dính đầy đất bùn nhưng tiếng cười cứ giòn tan cả một góc trời. Trở về nhà khi bóng chiều đã ngả dài, ngoại đứng ở bậc thềm, tay cầm chiếc quạt nan phe phẩy đợi cháu.

Bát canh rau tập tàng và vị ngọt của bình yên

Bữa cơm chiều nhà ngoại đơn sơ đến lạ. Không thịt cá xập xình, mâm cơm chỉ có đĩa cà pháo giòn rộm, con cá khô nướng thơm phức và nhân vật chính là bát canh rau tập tàng nấu với chút tép đồng.Ngoại sai tôi ra góc vườn sau nhà, nơi có khoảnh đất ẩm ướt dưới bóng cây bưởi để hái rau. Nào là rau sam, rau má, ngót dại, lá lốt, dền gai... mỗi thứ một nhúm, gom lại thành một rổ xanh mướt mùi đất ẩm. Bát canh rau tập tàng của ngoại chẳng cần nhiều gia vị, chỉ cần một chút muối hột giã với ớt xanh và vài con tép nhỏ bắt được ngoài mương là đủ ngọt lịm cả cổ họng. Húp một miếng canh nóng hổi giữa cái oi nồng của mùa hè, vị đắng nhẹ của rau má hòa quyện với vị ngọt đậm đà của tép đồng tan chảy, đánh thức từng giác quan.Bây giờ, ngoại đã đi xa vào một cõi mây trắng khác, cánh diều giấy báo năm xưa cũng theo gió cuốn bay về phương trời nào chẳng rõ. Nhưng mỗi khi nghe tiếng ve kêu đầu mùa hay vô tình ngửi thấy mùi khói bếp vương vấn đâu đây, tim tôi lại chùng xuống. Hóa ra, mùa hè chưa bao giờ cũ, nó vẫn nằm yên trong ký ức, dịu dàng và thổn thức như bát canh rau tập tàng của ngoại chiều hôm ấy.