Bản giao hưởng mùa hè cũ: Tiếng ve, cánh diều và hương vị rau tập tàng bên hiên nhà ngoại

Khúc ca tháng năm và vòm trời tuổi thơ

Tháng Năm về, mang theo cái nắng oi ả đổ lửa xuống những con đường làng quanh co đất đỏ. Ở góc phố thị xô bồ, người ta thường chìm đắm trong điều hoà mát lạnh và tiếng còi xe inh ỏi, nhưng trong tâm thức tôi, mùa hè chưa bao giờ thuộc về nơi ấy. Mùa hè của tôi, nguyên bản và đẹp đẽ nhất, nằm trọn trong khoảng sân gạch rêu phong nhà ngoại – nơi có vòm cây vú sữa cổ thụ tỏa bóng mát rượi và tiếng ve kêu râm ran như một bản giao hưởng không hồi kết.Tôi nhớ làm sao cái âm thanh inh tai nhức óc ấy vào những trưa hè oi nồng. Ngoại thường bảo, ve kêu râm ran là lúc mùa hè đã chín mọng, là lúc những đứa cháu thành phố như chúng tôi được thỏa thuê trốn khỏi những trang sách bài tập để về với khoảng trời bình yên của ngoại. Không internet, không tivi màu, thế giới của tôi khi ấy chỉ có nắng vàng rót mật qua kẽ lá, có mùi bùn non ngai ngái sau cơn mưa giông bất chợt và tiếngụ kịt của đàn gà mái xám lấp ló sau giàn mướp hương.

Cánh diều no gió trên triền đê chiều vàng

Chiều xuống, khi cái nắng gay gắt đã dịu lại nhường chỗ cho những làn gió đồng nội lồng lộng thổi từ sông cái lên, đó là lúc chúng tôi chờ đợi khoảnh khắc kỳ diệu nhất trong ngày: thả diều.Những cánh diều giấy bồi hồ dán lấm lem mực tàu, chiếc đuôi dài làm bằng vỏ bao xi măng phấp phới trong gió. Tôi cầm cuộn chỉ dừa đau rát cả tay, chạy bán sống bán chết theo tiếng hò reo của lũ trẻ mục đồng trên triền đê cỏ may sắc lẹm. Cánh diều chao lượn, vút cao lên vòm trời xanh thẳm, kéo theo cả những ước mơ ngây ngô, bé dại của đứa trẻ thành thị. Nhìn theo cánh diều no gió, tôi có cảm giác mình bay được lên cao, vượt qua lũy tre làng, chạm tay vào những đám mây trắng xốp như kẹo bông gòn. Ngoại đứng ở đầu ngõ, tay che râm trán nhìn theo, nụ cười móm mém hiền hậu lấp lánh dưới ánh hoàng hôn đang buông rủ.

Bát canh rau tập tàng và vị ngọt của yêu thương

Nhưng có lẽ, điều khắc sâu vào tâm trí tôi nhất, thứ níu giữ tôi trở về qua mỗi giấc mơ hoài niệm chính là bữa cơm chiều đạm bạc mà ấm áp tình thân bên hiên nhà ngoại.Sau buổi chiều rong ruổi thả diều, chân tay lấm lem bùn đất, tôi lại sà vào lòng ngoại. Ngoại sai tôi ra góc vườn sau nhà, hái một rổ rau tập tàng. Đó là thứ rau dại mọc hoang không cần chăm bón: nào ngót rừng, sam đất, rau dền gai, lá lốt cho đến dăm ngọn rau má ẩn mình dưới gốc cau. Bát canh rau tập tàng nấu với chút tép đồng giã nhỏ, nêm thêm vài củ hành hoa thơm phức. Trông mộc mạc thế thôi, nhưng khi húp một thìa canh nóng hổi, vị ngọt thanh mát của rau cỏ đồng nội hòa quyện với vị đậm đà của tép đồng như đánh thức toàn bộ vị giác. Giữa cái oi bức của mùa hè quê nghèo, bữa cơm với bát canh rau tập tàng, dăm quả cà pháo giòn rụm và con cá rô đồng rán giòn rụm bỗng trở thành món sơn hào hải vị mà mãi sau này, dù đi qua bao nhà hàng sang trọng, tôi chẳng thể tìm lại được hương vị ấy.

Ký ức mãi là ngọn lửa sưởi ấm tâm hồn

Bây giờ, ngoại đã đi xa vào cõi vĩnh hằng, triền đê xưa nay cũng mọc lên nhiều ngôi nhà cao tầng khang trang hơn, tiếng ve mùa hè đôi khi bị át đi bởi tiếng động cơ xe máy. Nhưng mỗi khi nghe tiếng ve đầu mùa kêu râm ran đâu đó, lòng tôi lại chùng xuống nghẹn ngào.Tôi thèm biết bao cảm giác được một lần quay ngược thời gian, trở về chiều quê lộng gió, ngước nhìn cánh diều no gió và húp trọn bát canh rau tập tàng đượm nồng vị tình của ngoại. Những ký ức ấy không chỉ là quá khứ, chúng là cội nguồn, là tấm áo sưởi ấm tâm hồn tôi mỗi khi vấp ngã và mỏi mệt giữa dòng đời ngược xuôi.