NHẬT KÝ MỘT NGÀY CUỒNG NỘ: KHI ĐẠI DƯƠNG NỔI GIẬN VÀ TRÁI TIM NGƯỜI MẸ LÀ NƠI TRÚ BÃO CUỐI CÙNG
"Gió miền Trung thổi rách cả hoàng hôn,
Sóng cuộn đỏ nuốt dần chân bãi cát.
Căn nhà nhỏ chong đèn dầu leo lét,
Mẹ ngồi nghe từng nhịp thở trùng khơi..."
Có những ngày ở dải đất miền Trung, bầu trời không xanh mà mang một màu xám chì đặc quánh, nặng trĩu như muốn đè bẹp từng rặng phi lao. Đó là khi biển cả đổi tính. Từ một người mẹ hiền hòa chở che tôm cá, biển biến thành con thủy quái gầm rú dữ dội. Trong cái khoảnh khắc lằn ranh giữa sự sống và mất mát ấy, nét đẹp can trường, bi tráng của làng chài lại hiện lên rõ nét nhất qua hình bóng những người phụ nữ miền biển.
1. Chiều chạng vạng: Chạy đua với từng con sóng dữ
Khoảng 3 giờ chiều, loa truyền thanh xã bắt đầu phát đi những bản tin khẩn cấp: Cơn bão số... giật cấp 12, đang áp sát bờ biển các tỉnh miền Trung. Không khí trong làng chài chùng xuống nhưng đôi tay con người thì thoăn thoắt hơn bao giờ hết.
Dưới bến bãi, trai tráng hò dô kéo từng chiếc thuyền thúng, ghe nhỏ lên tận bờ cát cao, chằng néo dây thừng vào những gốc dừa già cỗi.
Trên bờ, những người đàn bà lưng còng, tay xách bao cát, tay ôm bao tải đá dằn lên từng mép mái tôn. Tiếng búa đập chan chát vào gỗ, tiếng dặn dò nhau í ới át cả tiếng sóng.
Mẹ Bảy – người phụ nữ đã ngoài sáu mươi tuổi, cả đời gắn bó với mỏm đá Cửa Nhượng – đứng nhìn ra đường chân trời mịt mù. Gió đã bắt đầu quất từng luồng rát rạt mang theo vị mặn chát đặc quánh của bọt biển vào khóe mắt nhăn nheo. Con tàu của chú út – con trai mẹ – đã kịp vào khu neo đậu Vũng Áng trú ẩn từ trưa, nhưng lòng mẹ vẫn chưa một giây phút nào được bình yên.
2. Đêm trắng và ngọn đèn bão không bao giờ tắt
8 giờ tối, điện toàn xã bị cắt để đảm bảo an toàn. Cả xóm chài chìm trong bóng tối dày đặc, chỉ còn tiếng gió rít qua khe cửa nghe như tiếng gầm rú của bầy thú dữ. Mưa tuôn xối xả, từng vạt nước quất ầm ầm vào vách tường gạch non.
Giữa bóng tối mịt mùng, ngọn đèn bão dùng dầu hỏa được thắp lên. Ngọn lửa vàng leo lét tỏa ra mùi khói dầu nồng nồng, soi rõ mâm cơm đạm bạc chỉ có đĩa cá khô nướng và bát canh rau tập tàng nấu vội. Nhưng chẳng ai màng đến việc ăn uống. Cả gia đình ngồi quây quần bên chiếc đài cassette chạy bằng pin, im lặng lắng nghe từng tọa độ tâm bão.
Trong căn nhà rung lên bần bật theo từng cơn giật, mẹ Bảy chắp tay trước bàn thờ Bồ Tát. Miệng mẹ lầm rầm tụng niệm, không chỉ cầu cho con trai mình, mà cầu cho tất cả những con tàu ngoài khơi xa, cầu cho chiếc tàu bè nào còn chậm chân giữa sóng gió đều tìm được lạch nước bình an.
Bóng mẹ in lên vách tường đất loang lổ nước mưa. Đôi mắt mẹ không rời ngọn đèn bão. Người ta bảo, ngọn đèn bão của làng chài là biểu tượng của niềm tin: Dù bão giật cấp mấy, chiếc bóng thủy tinh bao bọc ngọn lửa vẫn giữ cho nó sáng; hệt như tình mẹ biển, bão giông cuộc đời dẫu khốc liệt đến đâu cũng không dập tắt được sự kiên cường, chở che.
3. Tấm lòng người mẹ biển: Tinh thần thép đằng sau nét mặt tảo tần
Phụ nữ miền Trung, nhất là những người mẹ ở làng chài, mang trong mình một căn tính kỳ lạ. Họ không ủy mị trước thiên tai, bởi bão lụt từ bao đời nay đã là một phần máu thịt của đời sống ven duyên hải.
Sự sẻ chia nghĩa tình xóm giềng: Nửa đêm, khi nhà bà Tư đầu xóm bị gió cuốn bay một góc mái ngói, mấy thím, mấy chị trong xóm chẳng ngại mưa gió đội nón lá, khoác áo mưa rách lao sang, đón mấy đứa trẻ và bà cụ về nhà mình trú tạm.
Bản lĩnh giữ lửa gia đình: Đàn ông làng chài là những người đối mặt trực tiếp với sóng to gió lớn ngoài khơi, nhưng chính những người mẹ, người vợ ở hậu phương mới là người gánh vác sự hoảng loạn, giữ cho căn bếp luôn ấm và giữ cho niềm hy vọng không bị bão táp cuốn đi.
4. Rạng đông sau bão: Sự hồi sinh diệu kỳ từ đống hoang tàn
5 giờ sáng, tiếng gió dịu dần. Tiếng mưa chuyển thành những hạt lất phất. Trời hé lộ những tia sáng nhạt nhòa xuyên qua tầng mây rách nát.
Làng chài xơ xác: Cây cối đổ ngổn ngang, cát tràn vào tận bậc thềm, rác biển và rong rêu dạt trắng bờ. Nhưng không có một tiếng than khóc tuyệt vọng nào vang lên. Thay vào đó là tiếng chổi quét sân loẹt xoẹt, tiếng máy cưa dọn cây đổ, và tiếng gọi nhau í ới ngoài mép sóng:
"Tàu thuyền còn nguyên cả chứ bà con ơi! Sóng rút rồi, sửa sang lại rồi chiều mai chuẩn bị vươn khơi!"Mẹ Bảy tắt ngọn đèn bão, lau vội muội than bám trên mặt kính. Mẹ mở toang cánh cửa gỗ hướng ra biển cả. Biển sớm nay bạc đầu, đục ngầu phù sa nhưng đang từ từ phẳng lặng trở lại. Một ngày mới bắt đầu, và cuộc mưu sinh của những phận đời miền Trung lại tiếp tục kiên cường như bao đời nay vẫn thế.
Lời kết
Cơn bão đi qua, để lại những vết sẹo trên mái nhà, trên thân cây, nhưng không thể bẻ gãy được tinh thần của những người con xứ biển. Ngọn đèn bão thao thức trong đêm giông và tấm lòng bao la của người mẹ làng chài chính là ngọn hải đăng tâm linh bất diệt – soi sáng cho những người đàn ông kiên cường rẽ sóng, và thắp lên sức sống mãnh liệt cho dải đất miền Trung kiên trung.