Đi qua những mùa đông buốt giá, con thèm một vạt áo len đan dở thơm mùi bồ kết của bà

Giữa cái lạnh hanh hao của những ngày cuối năm, khi thành phố chìm trong sương mù và những vệt sáng nhạt nhòa của đèn đường, tôi vô tình lướt qua một gánh hàng rong bán bồ kết khô. Một mùi hương ngai ngái, nồng ấm phả vào gió, đánh thức cả một vùng ký ức tưởng chừng đã ngủ yên dưới lớp bụi của thời gian. Tôi sực nhớ ra, mình đã đi qua bao nhiêu mùa đông xa nhà, bao nhiêu mùa khoác lên mình những chiếc áo khoác lông vũ xa xỉ, nhưng chưa bao giờ tìm lại được cái ấm áp kỳ diệu từ chiếc áo len đan dở của bà ngoại ngày xưa. Cái ấm áp ấy không chỉ đến từ những sợi len thô mộc, mà nó được dệt bằng tình yêu, bằng mùi khói bếp, và cả hương bồ kết vương trên tóc bà.

1. Tiếng lách cách của đôi que đan và những buổi chiều chớm lạnh

Ngày ấy, gia đình tôi còn nghèo lắm. Mùa đông ở vùng quê nghèo miền Bắc không có những thiết bị sưởi hiện đại, chỉ có cái rét cắt da cắt thịt luồn qua từng khe cửa gỗ. Mỗi khi gió mùa Đông Bắc tràn về, bà ngoại lại lôi từ trong chiếc rương gỗ cũ kỹ ra những cuộn len đủ màu sắc. Đó thường không phải là len mới mua, mà là len gỡ ra từ những chiếc áo cũ đã sờn vai, được bà giặt sạch, kéo thẳng rồi cuộn lại tròn xoe như những chú nhím nhỏ.Bà ngồi bên bậu cửa, đôi kính viễn trễ xuống mũi, đôi bàn tay gầy gò, nổi đầy những gân xanh nhưng vô cùng thoăn thoắt.

"Lách cách... lách cách..."

Tiếng hai chiếc que đan bằng tre cọ vào nhau đều đặn, nhịp nhàng như một bản nhạc không lời của mùa đông. Tôi khi ấy còn là một đứa trẻ lên mười, thường thích ngồi bệt dưới chân bà, đầu tựa vào gối bà để hít hà cái mùi trầu không cay nồng hòa quyện với mùi áo nâu sồng ấm áp. Tôi cứ dán mắt vào những mũi đan, tự hỏi sao chỉ từ một sợi len dài loằng ngoằng, qua đôi bàn tay phép thuật của bà lại biến thành những đường vân, những bông hoa len nổi lên đẹp đẽ đến thế.

2. Mùi bồ kết hong khô trên gác bếp - Hương thơm đi cùng năm tháng

Nhắc đến bà ngoại, bên cạnh chiếc áo len, là cả một khoảng trời ngào ngạt hương bồ kết. Ở quê, bà không bao giờ dùng dầu gội hóa chất. Góc sân nhà bà lúc nào cũng có một rổ bồ kết khô đen nhánh, bóng bẩy do chính tay bà hái và phơi qua mấy nắng.Chiều thứ Bảy nào cũng vậy, bà lại nhóm một bếp than củi nhỏ, đặt lên đó vài quả bồ kết. Tiếng nổ lách tách nho nhỏ và khói thơm ngào ngạt bắt đầu lan tỏa khắp gian bếp nhỏ. Bà nấu một nồi nước lá sả, lá bưởi và bồ kết nướng để hai bà cháu cùng gội đầu. Hương thơm mộc mạc: Không nồng nặc như nước hoa phố thị, mùi bồ kết dịu nhẹ, ấm áp và bám rất lâu trên tóc.
Sự vỗ về dịu dàng: Khi bà dội từng gáo nước ấm lên đầu tôi, luồn những ngón tay gầy guộc, ấm áp vào chân tóc, tôi cảm thấy mọi muộn phiền của một đứa trẻ đều tan biến.
Sự gắn kết vô hình: Mùi hương ấy quyện vào những sợi len bà đan, để rồi mỗi khi tôi mặc chiếc áo len của bà, tôi như được bao bọc trong chính vòng tay và mái tóc thơm mùi bồ kết ấy.

3. Chiếc áo len đan dở và khoảng trống không thể lấp đầy

Mùa đông năm tôi mười tám tuổi, chuẩn bị lên thành phố học đại học. Bà bảo: "Để bà đan cho con chiếc áo len mới, trên ấy lạnh lắm, không giống ở quê mình đâu". Chiếc áo len màu xám tro, bà chọn kiểu đan vặn thừng mà tôi thích nhất. Nhưng sức khỏe của bà ngày một yếu đi. Đôi mắt bà đã mờ đục vì đục thủy tinh thể, đôi tay run rẩy không còn đưa những mũi đan thoăn thoắt như xưa. Chiếc áo len cứ đan được vài dòng lại phải dừng lại vì bà mệt. Có những đêm tỉnh giấc, tôi vẫn thấy bóng dáng hao gầy của bà ngồi bên ngọn đèn dầu tù mù, cố gắng lách cách từng mũi đan cho kịp ngày cháu lên đường.Rồi bà ra đi vào một ngày đông buốt giá, khi chiếc áo len mới chỉ hoàn thành được phần thân và một bên tay áo. Chiếc áo len đan dở vẫn còn nằm nguyên trong chiếc giỏ mây bên cạnh cuộn len xám và đôi que đan bằng tre bóng loáng nước thời gian.Ngày tang lễ của bà, trời mưa phùn gió bấc. Tôi ôm chiếc áo len đan dở vào lòng, nước mắt rơi lã chã hòa cùng mùi bồ kết thoang thoảng còn vương lại trên những sợi len. Đó là chiếc áo ấm nhất đời tôi, dù nó sẽ mãi mãi không bao giờ có thể hoàn thiện.

4. Tìm lại những giá trị nguyên bản giữa lòng phố thị xô bồ

Nhiều năm trôi qua, tôi đã trưởng thành, có công việc ổn định và cuộc sống bận rộn nơi đô thị phồn hoa. Thế nhưng, mỗi khi mùa đông chạm ngõ, lòng tôi lại cồn cào một nỗi nhớ nhà, nhớ bà da diết. Chúng ta đang sống trong một thời đại mà mọi thứ đều nhanh chóng và tiện lợi. Ta có thể mua một chiếc áo len thời thượng chỉ sau một cú click chuột, nhưng ta lại dễ dàng cảm thấy cô đơn giữa dòng người qua lại. Ta dùng những loại dầu gội đắt tiền, nhưng đôi khi lại thèm khát đến cháy lòng một mùi hương bồ kết giản dị của ngày xưa - mùi hương của sự bình yên, của gia đình và của những tình cảm không vụ lợi.Chiếc áo len đan dở của bà, tôi vẫn trang trọng cất giữ trong một chiếc hộp gỗ thơm mùi gỗ thông. Mỗi khi gặp khó khăn, vấp ngã trên đường đời, tôi lại mở hộp ra, chạm tay vào những sợi len xù xì, hít hà mùi hương ký ức. Nó như một điểm tựa tinh thần, nhắc nhở tôi về nguồn cội, về một người đã từng yêu thương tôi hơn cả sinh mệnh của mình.

Lời kết

Nếu bạn may mắn vẫn còn bà, còn mẹ ở bên, hãy trân trọng từng giây phút ấy. Hãy để bản thân được chậm lại một chút, lắng nghe những câu chuyện xưa cũ, và hít hà mùi hương của gia đình khi còn có thể. Bởi vì, đến một ngày nào đó, những điều bình dị ấy sẽ trở thành khối di sản ký ức vô giá mà dù có bao nhiêu tiền bạc, bạn cũng không thể nào mua lại được.