Chào anh em đồng môn trên XINH.ME,
Nói thật với anh em, nửa đời người lăn lộn qua bao nhiêu lớp học làm giàu, đọc không biết bao nhiêu cuốn sách phân tích tài chính từ Phố Wall đến chứng khoán Việt Nam, tôi cứ đinh ninh rằng làm giàu là một bộ môn khoa học chính xác. Cứ công thức này mà áp dụng, cứ biểu đồ kia mà phân tích thì thể nào tài khoản cũng xanh mướt.
Cho đến khi tôi gấp lại cuốn "Tâm Lý Học Về Tiền" (The Psychology of Money) của Morgan Housel. Cuốn sách như một cú tát dịu êm nhưng thấm thía, tỉnh ngộ ra rằng:
Tiền bạc chi phối cuộc sống của chúng ta không phải bằng những con số khô khan, mà bằng lòng tham, nỗi sợ, sự đố kỵ và cái tôi cá nhân."Làm ra tiền đã khó, giữ được tiền là một nghệ thuật, nhưng tận hưởng tiền bạc trong sự bình yên lại là đỉnh cao của sự khôn ngoan."
Hom nay, ngồi cà phê cuối tuần, tôi xin phép mổ xẻ vài góc nhìn sâu sắc nhất từ cuốn sách này để anh em cùng chiêm nghiệm.
1. Không ai điên cả: Góc nhìn khác biệt về cách tiêu tiền
Có bao giờ anh em tự hỏi tại sao có người sẵn sàng chi cả tháng lương để mua một chiếc đồng hồ hiệu, trong khi người khác lại tiếc từng nghìn đồng tiền gửi xe? Housel mở đầu cuốn sách bằng một chân lý cực kỳ thực tế: Không ai thực sự điên cả, chẳng qua thế giới quan về tiền của mỗi người là khác nhau.
Thế hệ cha mẹ chúng ta trải qua đói kém, họ ám ảnh tích trữ vàng và đất. Thế hệ chúng ta lớn lên trong thời đại số, chúng ta thấy trải nghiệm và sự tự do quan trọng hơn. Tiền của bạn chi tiêu phản ánh chính xác những tổn thương, khao khát và trải nghiệm sống của riêng bạn. Hiểu được điều này, chúng ta sẽ bớt phán xét người khác và quan trọng nhất là bớt dằn vặt chính mình.
2. Sự khác biệt giữa làm ra tiền và giữ tiền
Làm ra tiền: Cần sự liều lĩnh, một chút may mắn và năng lực cốt lõi.
Giữ tiền: Cần sự khiêm tốn, tính cẩn trọng và nỗi sợ mất đi những gì mình đang có.
Housel đưa ra một khái niệm cực kỳ đắt giá:
Sự giàu có là những gì bạn KHÔNG nhìn thấy. Chiếc xe hơi sang trọng bạn đang đi, căn biệt thự lộng lẫy bạn đang ở thực ra chỉ là bằng chứng cho thấy bạn đang... ít tiền đi (vì đã chi tiền ra hoặc nợ nần để mua chúng). Sự giàu có thực sự là những tài sản chưa được chuyển đổi thành đồ đạc tiêu sản. Đó là sự tự do, là cảm giác an toàn khi đêm về không phải loay hoay nghĩ chuyện trả nợ.
3. Sức mạnh của sự khiêm nhường và biên độ an toàn
Trong đầu tư, ai cũng mơ mộng về những thương vụ nhân đôi, nhân ba tài khoản trong chớp mắt. Nhưng Housel chỉ ra rằng, những nhà đầu tư vĩ đại nhất (như Warren Buffett) không phải là người kiếm lãi suất hàng năm cao nhất, mà là kẻ trụ lại được lâu nhất.
Biên độ an toàn (Margin of Safety) là chiếc phao cứu sinh duy nhất trong một thị trường luôn chực chờ biến động. Đừng bao giờ tính toán mọi thứ dựa trên kịch bản hoàn hảo. Cuộc đời luôn có những "thiên nga đen" xuất hiện. Nếu không chừa cho mình một đường lùi tài chính, bạn sẽ dễ dàng bị gạt bay sạch sẽ chỉ sau một cú sập sàn.
4. Tiền bạc mua được thứ tài sản lớn nhất: Tự thời gian
Tự do tài chính thực ra không phải là việc bạn có bao nhiêu tỷ trong tài khoản, mà là việc bạn có quyền nói từ "KHÔNG" với những thứ mình ghét.
Khi bạn kiểm soát được đồng tiền thay vì để nó kiểm soát mình, bạn mua được quyền tự quyết thời gian. Bạn không phải è cổ làm một công việc độc hại chỉ vì cuối tháng cần tiền trả góp. Bạn có thời gian cho gia đình, cho sức khỏe và cho những đam mê thực thụ. Đó mới là đích đến cuối cùng của sự giàu có.
Lời kết
"Tâm Lý Học Về Tiền" không vẽ ra cho anh em mấy cái biểu đồ kỹ thuật phức tạp hay mấy chiến lược lướt sóng tỉ mỉ. Nó làm một việc cốt lõi hơn nhiều:
Nắn lại tâm thức của bạn về tiền bạc.Đọc xong cuốn này, tôi ngộ ra rằng quản lý tiền bạc thực chất là quản lý chính cái tôi của mình. Chúc anh em đọc sách vui vẻ, sớm đạt được sự bình yên trong tâm hồn và cả trong tài khoản ngân hàng nhé!
Anh em nào đã đọc cuốn này rồi, vào đây bình luận chia sẻ xem tâm đắc nhất chương nào nào!