Chào anh em nhà XINH.ME,
Chắc hẳn trong số chúng ta, ai cũng từng ít nhất một lần rơi vào tình cảnh dở khóc dở cười: Đồng nghiệp nhờ gánh hộ phần việc khi bản thân đang ngập ngụa deadline, hay sếp gí thêm một chiếc project sát nút giờ nghỉ trưa, hoặc bạn đồng cấp cứ nài nỉ đi nhậu cuối tuần dẫu ta chỉ muốn về nhà vùi mình vào chiếc giường êm ái.
"Ừ thì... để đấy mình xem qua" – câu nói cửa miệng ấy vang lên trong vô thức, để rồi sau đó là những buổi tối cúi mặt bên màn hình máy tính với nỗi bực dọc và sự kiệt quệ về năng lượng.
Tại sao chúng ta lại sợ nói "Không" đến vậy? Vì sợ bị đánh giá là ích kỷ? Sợ mất lòng? Hay sợ ảnh hưởng đến mối quan hệ đồng nghiệp? Hôm nay, hãy cùng tôi mổ xẻ nghệ thuật từ chối sao cho vừa bảo vệ được ranh giới cá nhân, vừa khiến đối phương cảm thấy được tôn trọng nhé!
1. Tâm lý học đằng sau nỗi sợ từ chối
Nhiều người trong chúng ta, đặc biệt là những ai mang gen "người làm hài lòng kẻ khác" (people pleaser), thường đồng nhất việc từ chối với sự ích kỷ. Chúng ta quên mất một định luật vật lý cơ bản:
Thùng chứa của bạn có hạn, không thể chứa mãi nước của người khác.Nơi công sở là một hệ sinh thái thu nhỏ. Nếu bạn luôn nói "Có", đồng nghiệp sẽ vô tình mặc định bạn là chiếc phao cứu sinh toàn năng. Đến một ngày bạn nói "Không", họ sẽ sốc. Nhưng nếu bạn từ chối khéo léo từ những bước đầu, bạn đang dạy cho người khác cách tôn trọng thời gian và năng lực của chính bạn.
2. Bí kíp từ chối "thượng thừng" không mích lòng
Để lời từ chối không trở thành nhát dao cứa vào các mối quan hệ, hãy áp dụng những công thức thực chiến sau đây:
Công thức "Ghi nhận - Từ chối - Đề xuất giải pháp" (Yes, but / No, because):[/b] Đừng bao giờ quăng ra một chữ "Không" cụt lủn. Hãy bắt đầu bằng sự công nhận giá trị của họ hoặc việc họ nhờ vả."Mình rất hiểu project này đang cần gấp, nhưng hiện tại tay mình đang vướng 2 báo cáo phải nộp trước 3h chiều nay nên không thể hỗ trợ bạn ngay được."
Chuyển hướng sự chú ý (Delegation): Nếu bạn không làm được, hãy gợi ý một cái tên khác phù hợp hơn."Phần thiết kế Banner này có vẻ ngoài chuyên môn của Linh bên team Marketing hơn đấy, bạn thử hỏi Linh xem cậu ấy có support được không nhé!"
Đưa ra giới hạn thời gian (Conditional Yes): Đồng ý nhưng theo điều kiện của bạn."Hôm nay thì chịu rồi vì lịch kín mít. Nhưng nếu để sang chiều mai, mình có thể rảnh khoảng 30 phút để ngồi nghía qua giúp bạn."
3. Nghệ thuật từ chối các mối quan hệ xã giao ngoài giờ
Công sở không chỉ có công việc mà còn là những buổi trà sữa, liên hoan, sinh nhật. Từ chối sếp và đồng nghiệp trong giờ làm khó một, thì từ chối các lời mời nhậu nhẹt ngoài giờ còn khó mười.Bí quyết ở đây là [b]sự chân thành kết hợp chút khôi hài. Thay vì viện những lý do giả trân như "tôi phải đi khám bệnh", hãy kéo câu chuyện về phía gia đình hoặc sức khỏe cá nhân – những lý do mà ai cũng phải gật đầu thông cảm.
"Cảm ơn mọi người đã rủ rê nhé! Nhưng tuần này nhà mình có giỗ và mình đã hứa với vợ/chồng sẽ về sớm nấu cơm. Hẹn kèo sau bù nha!" – Một câu nói nhẹ nhàng, vừa thể hiện bạn là người có trách nhiệm với gia đình, vừa giữ được thiện cảm với anh em.
4. Lời kết: Hãy chọn sự tôn trọng dài lâu hơn sự dễ dãi tức thời
Nói "Không" không phải là ích kỷ. Đó là một kỹ năng sinh tồn và phát triển sự nghiệp bền vững. Khi bạn biết trân trọng thời gian của mình, người khác mới bắt đầu học cách trân trọng nó.
Đừng quên rằng, một lời từ chối khéo léo đôi khi còn mang lại sự nể trọng nhiều hơn là một cái gật đầu miễn cưỡng nhưng kết quả lại không như ý.
Còn anh em thì sao? Đâu là tình huống khó đỡ nhất mà anh em từng phải tìm cách từ chối ở công ty? Hãy để lại bình luận bên dưới để chúng ta cùng bàn luận nhé!
Thân ái,