[Review] Dám Bị Ghét: Liều thuốc đắng lòng cho những ai mệt mỏi vì sống vừa lòng thiên hạ

Chào anh em đồng dưỡng tâm trên diễn đàn XINH.ME,

Đã bao giờ anh em giật mình nhận ra mình đang sống một cuộc đời chỉ để khớp vào chiếc khuôn mà người khác vẽ sẵn chưa? Sợ đồng nghiệp đánh giá, sợ người yêu thất vọng, và đôi khi... sợ cả chính cái bóng của mình trong gương. Giữa thế giới ai cũng bận rộn phán xét, việc tìm kiếm sự bình yên dường như là một thứ xa xỉ.Nó cho đến khi tôi vớ lấy cuốn "Dám Bị Ghét" của Kishimi Ichiro và Koga Fumitake.Thú thật, ban đầu tôi nghĩ đây chỉ là một cuốn self-help truyền động lực sáo rỗng. Nhưng không, nó là một cú tát thức tỉnh thực sự, dựa trên nền tảng Tâm lý học Alfred Adler – người từng đứng chung cỗ xe ngựa với Freud và Jung nhưng lại chọn rẽ sang một hướng nhân văn và thực tế hơn rất nhiều.

1. Cú sốc đầu tiên: Quá khứ không quyết định hiện tại của bạn

Chúng ta hay có thói quenổn định tâm lý bằng cách đổ lỗi cho quá khứ: "Tại vì hồi nhỏ tôi thế này... Tại vì gia đình tôi thế kia...". Freud gọi đó là sang chấn tâm lý.Nhưng Adler (thông qua lời triết gia trong sách) lại vả thẳng vào mặt quan điểm đó bằng thuyết Cứu cánh luận. Nghĩa là gì? Không phải quá khứ kìm hãm bạn, mà chính là mục đích hiện tại của bạn đang mượn quá khứ làm cái cớ. Bạn chọn việc sợ hãi giao tiếp không phải vì ngày xưa từng bị từ chối, mà vì trong thâm tâm, bạn muốn né tránh rủi ro bị tổn thương ngay lúc này. Nghe thì có vẻ đau đớn và khó chấp nhận, nhưng một khi ngẫm ra, tôi thấy nhẹ nhõm vô cùng. Vì sao ư? Vì nếu quá khứ quyết định tất cả, ta chỉ còn cách buông xuôi. Còn nếu hiện tại quyết định, ta hoàn toàn có quyền lựa chọn lại ngay bây giờ!

2. Bản chất của mọi đau khổ đều xuất phát từ... các mối quan hệ

Adler có một câu nói để đời: "Mọi phiền muộn của con người đều bắt nguồn từ các mối quan hệ liên cá nhân."Thử nghĩ mà xem, nếu bạn sống một mình trên hoang đảo, bạn có lo lắng về ngoại hình, tiền bạc hay địa vị không? Chắc chắn là không. Chúng ta đau khổ vì luôn so sánh, vì mong muốn được công nhận và vì cố gắng sống vừa lòng tất cả mọi người. Cuốn sách đã lật tẩy một ảo tưởng ngọt ngào: Việc cố gắng làm vừa lòng người khác thực chất là một lối sống ích kỷ ngầm, vì chúng ta chỉ đang cố kiểm soát cách người khác nhìn nhận về mình mà thôi.

3. Tách biệt nhiệm vụ (Separation of Tasks) - Bí kíp để tâm trí được tự do

Đây chính là phần "đắt giá" nhất, là kim chỉ nam mà tôi áp dụng mỗi ngày kể từ khi đọc xong sách:

"Việc người khác nghĩ về bạn không phải là việc của bạn. Đó là nhiệm vụ của họ."

Nghe có vẻ ích kỷ phải không? Nhưng thực tế lại cực kỳ giải thoát. Nhiệm vụ của tôi là sống chân thành, làm tốt việc của mình. Còn việc người ta ghét tôi, hiểu lầm tôi hay khen ngợi tôi – đó là quyền của họ, và tôi không có quyền (cũng như không thể) can thiệp vào. Khi rạch ròi được ranh giới nhiệm vụ này, năng lượng tiêu cực cạn kiệt vì lo nghĩ bỗng chốc biến mất.Nhiệm vụ của tôi: Làm việc hết mình, yêu thương chân thành.
Nhiệm vụ của người khác: Phản ứng thế nào là quyền của họ.

4. Hạnh phúc đến từ đâu? Sự cống hiến cho cộng đồng (Gemeinschaftsgefühl)

Tự do không có nghĩa là buông thả, bất chấp luân chuẩn xã hội. Tự do đích thực theo Adler chính là dám bị ghét để được là chính mình, đồng thời xây dựng cảm giác thuộc về (sense of belonging) thông qua việc đóng góp cho cộng đồng xung quanh – bắt đầu từ những người thân yêu nhất.Hạnh phúc không nằm ở đích đến tương lai, cũng không nằm ở quá khứ. Hạnh phúc nằm ở khoảng khắc hiện tại (như một điệu nhảy). Khi bạn cháy hết mình cho hiện tại mà không hoài nghi hay lo lắng, đó là lúc bạn thực sự sống.

Lời kết

Dám Bị Ghét không phải là một cuốn sách đọc xong là đời đổi thay ngay lập tức. Nó giống như một liều thuốc đắng, bắt bạn phải nhìn thẳng vào sự hèn nhát và những góc khuất ích kỷ của chính mình.Nhưng uống xong ly thuốc đắng đó, bạn sẽ thấy sống nhẹ tênh. Thế giới này rộng lớn lắm, thời gian của chúng ta hữu hạn lắm, hà cớ gì phải phung phí cuộc đời ngắn ngủi này để làm vừa lòng những kẻ chẳng thực sự quan tâm đến hạnh phúc của bạn?Anh em trên XINH.ME đã ai đọc cuốn này chưa? Vào đây chia sẻ góc nhìn dưới phần bình luận nhé, chúng ta cùng bàn luận sâu hơn!Thân ái,

Một người đang tập tành... dám bị ghét.